Gezonde lucht is geen luxe, maar een fundamenteel mensenrecht. Toch ademen miljoenen Nederlanders dagelijks lucht in die schadelijk is voor hun gezondheid. Vandaag, op de Internationale Dag van de Schone Lucht, bieden Longfonds, Stichting Gezondheid op 1 en Lab Toekomstige Generaties de Handreiking “Mensenrechten als kompas in luchtkwaliteitsbeleid” aan gemeenten en provincies aan. De Nieuwe Handreiking geeft haalbare handvatten aan overheden om mensenrechten voortaan als uitgangspunt te kunnen nemen bij hun luchtkwaliteitsbeleid.
Gezonde lucht is een mensenrecht. Toch is de lucht in Nederland nog niet gezond: In heel Nederland is de concentratie fijnstof in de lucht hoger dan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Die luchtvervuiling raakt iedereen, daarom sloegen Longfonds, Lab Toekomstige Generaties en Stichting Gezondheid op 1 de handen in één voor de campagne Gezonde Lucht is een Mensenrecht.
De rode draad van de campagne is de handreiking ‘Mensenrechten als kompas in luchtkwaliteitsbeleid’ en het bijbehorende juridische rapport ‘Gezonde lucht is een mensenrecht’, waarin staat dat schone lucht geen beleidskeuze is, maar een afdwingbaar mensenrecht onder internationale verdragen.
“Aan de hand van zeven praktijkcases zoals de staalslakken plaag die door heel Nederland woedt, de ongezonde misère rondom Asfaltcentrales en andere vervuilende industrie, o.a. in de Rijnmond en de staalfabriek in de IJmond, laten we zien hoe luchtvervuiling in heel Nederland de gezondheid van mensen raakt, en roepen we gemeenten en provincies op hun bevoegdheden te gebruiken om daar iets aan te doen.”
“Je ramen kun je wassen, maar je longen en de longen van je kinderen niet. Het is te gek voor woorden dat bijvoorbeeld voor omwonenden in de IJmond, gewoon ademen, iets wat we allemaal moeten doen om in leven te blijven, op zich al levensbedreigend is,”
– Antoinette Verbrugge, directeur Gezondheid op 1
Volgens de initiatiefnemers is luchtvervuiling bij uitstek een onderwerp dat vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid van Rijk, provincies en gemeenten. Vervuiling houdt zich immers niet aan (gemeente)grenzen. Industriële vervuiling is een nationale kwestie!
Voor Gezondheid op 1 sluit deze campagne aan bij de jarenlange inzet voor een gezonde leefomgeving voor mens, dier en natuur. De stichting wijst erop dat de gevolgen van industriële vervuiling zich vaak ver buiten de directe omgeving van de bron uitstrekken. Zo worden staalslakken, een giftig restproduct van de staalindustrie dat zware metalen kan bevatten, op honderden locaties in Nederland toegepast, het aantal meldingen waar de giftige staalslakken liggen loopt per week verder op. Daarmee is de gezondheidsimpact van industriële vervuiling niet alleen een regionaal vraagstuk, maar een nationale opgave.
“Juist daarom moeten lokaal en landelijk beleid hand in hand gaan. Mensenrechten bieden een krachtig juridisch fundament om gezondheid centraal te stellen en niet nog langer te wachten tot problemen zo groot worden dat alleen de rechter nog kan ingrijpen.”
Met de handreiking roepen Gezondheid op 1, Longfonds en Lab Toekomstige Generaties alle overheden op om verder te gaan dan de huidige minimumeisen en het recht op gezonde lucht daadwerkelijk te beschermen.
Gezondheid hoort op 1!