PFAS
Giftige PFAS-stoffen worden op grote schaal verspreid door heel Nederland, onder meer via vervuilde grond, water en consumentenproducten. Deze “forever chemicals” zijn schadelijk voor mens, dier en natuur. Gezondheid op 1 zet zich in om de verspreiding van PFAS te stoppen, door het probleem zichtbaar te maken en stappen te nemen richting betere regelgeving.
PFAS
PFAS zijn hardnekkige chemische stoffen die ontstaan bij verschillende industriële processen. Sommige varianten zijn nog schadelijker dan andere, maar allemaal hopen ze zich op in het milieu en breken ze nauwelijks af. Toch worden deze “forever chemicals” nog steeds geloosd, onder andere in de Westerschelde en andere wateren. Daardoor krijgen mens, dier en natuur deze giftige stoffen binnen en ondervinden zij de schadelijke effecten. Als de huidige lozingen en plannen van bedrijven doorgaan, zal de hoeveelheid PFAS in bodem, water en voedselketen alleen maar toenemen.
ILT: PFAS-pesticiden groot risico voor toekomst drinkwater
PFAS zijn onder andere terug te vinden in de pesticidenmix die op grote schaal wordt ingezet in de landbouwsector. Het gaat hier specifiek om de stof trifluorazijnzuur (TFA). Uit een rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) blijkt dat van deze stof jaarlijks minstens 21.000 kilo ons milieu binnentreedt. Zoals alle PFAS breekt TFA niet af. Daarbij verspreidt het zich makkelijk naar grond-, oppervlakte- en drinkwater.
Het gebruik van PFAS-houdende pesticiden steeg van 250.000 kilo in 2022 naar 456.000 kilo in 2024, en hoewel drinkwater nu nog aan de wettelijke normen voldoet, ligt het vaak al boven de gezondheidskundige richtwaarde van het RIVM, met risico’s voor onder meer de lever, het hormoonsysteem en de ontwikkeling van ongeboren baby’s. Ook het diepe grondwater dreigt binnen twintig jaar besmet te raken, terwijl zuivering van TFA technisch lastig en zeer kostbaar is. De ILT pleit daarom voor snellere uitfasering van PFAS-pesticiden, beter inzicht bij toelating van middelen, en duidelijkere regels rond de zorgplicht van gebruikers om TFA-uitstoot te beperken.
Onderzoek: de Europese PFAS-lobby in beeld
Al jarenlang wordt er in de EU gesproken over een PFAS-verbod. Mocht het zover komen is nu al duidelijk dat er ook daarna nog altijd PFAS geproduceerd zullen blijven worden. Onderzoek laat zien hoe groot de invloed van de lobby van grote bedrijven op het PFAS-verbodsvoorstel is. De industrie is wel voor een verbod, totdat het gaat om stoffen die zij zelf produceert. Bedrijven hebben veel geld om te lobbyen, waardoor de inspraak op het wetsvoorstel onevenredig verdeeld is. Het aantal uitzonderingen op het verbod is inmiddels is opgelopen van vier naar 85.
Meer informatie over PFAS
- RIVM: iedereen in Nederland heeft te veel PFAS in het bloed.
- Reportage van Zembla – Volg het PFAS-spoor.
- Lees hier de Kamervragen van Ines Kostic (PvdD) over PFAS (juni 2025).
- Alle PFAS door Rijksoverheid geclassificeerd als Zeer Zorgwekkende Stof.
- Modelbrief voor gemeenten: ‘kom in actie tegen PFAS’
PFAS in de media
Gezondheid op 1 vraagt aandacht in de media voor de lozingen van PFAS en de ernstige gevolgen daarvan voor mens, dier en natuur. Daarnaast dringen wij er bij overheden en bedrijven op aan om verantwoordelijkheid te nemen en deze vervuiling zo snel mogelijk te stoppen.
Steun onze campagnes
Doe mee, denk mee en draag bij, want actievoeren kost naast tijd en inzet, inventiviteit en moed ook geld.
De geest is uit de fles, samen gaan we het redden: straks wordt er alleen nog maar schoon geproduceerd. Punt!